UV-A lampen voor insectenvangers: complete keuzehulp voor blacklight- en insectenlampen

UV-A lampen worden veel toegepast in insectenvangers en vliegenlampen. Binnen het assortiment bestaan rechte T5- en T8-buizen, compacte PL-S- en PL-L-lampen, E27-lampen en cirkelvormige lampen. Deze uitvoeringen verschillen in vermogen, afmetingen, fitting en elektrische eigenschappen.

Bij het vervangen van een UV-A lamp is het daarom belangrijk om niet alleen naar het wattage te kijken. Ook de volledige typeaanduiding, lampvorm, fitting, het aantal pinnen, de diameter en de lengte moeten overeenkomen. Op deze pagina leggen we de verschillen uit en vindt u een overzicht van de beschikbare UV-A insectenlampen.

Snel naar het juiste onderdeel

• Wat is UV-A?
• Hoe werkt UV-A in een insectenvanger?
• Verschil tussen UV-A, UV-B en UV-C
• Hoe kiest u de juiste UV-A lamp?
• Wat betekenen /10, /78, Actinic en BL368?
• Overzicht van lampvormen en fittingen
• T5 UV-A buizen met G5 fitting
• T8 UV-A buizen met G13 fitting
• PL-S UV-A lampen met G23 of 2G7
• PL-L UV-A lampen met 2G11
• UV-A lampen met E27 fitting
• Cirkelvormige UV-A lamp met G10q fitting
• Wanneer moet een UV-A insectenlamp worden vervangen?
• Veilig vervangen en afvoeren
• Veelgestelde vragen

Wat is UV-A?

UV-A is het langgolvige deel van het ultraviolette spectrum en ligt ongeveer tussen 315 en 400 nanometer. De UV-A insectenlampen op deze pagina zijn ontwikkeld om licht uit te stralen in een gebied waarvoor veel vliegende insecten gevoelig zijn.

Een groot deel van de UV-straling is niet zichtbaar voor het menselijk oog. Dat een lamp voor mensen weinig zichtbaar licht geeft, betekent daarom niet dat de lamp geen UV-A meer produceert. Andersom zegt zichtbaar violet of blauw licht niet precies hoeveel bruikbare UV-A de lamp nog afgeeft.

UV-A insectenlampen zijn geen zelfstandig bestrijdingsmiddel. Ze vormen de lichtbron in een compleet apparaat dat insecten aantrekt en vervolgens opvangt, bijvoorbeeld met een lijmplaat of een elektrisch rooster. De werking van het complete apparaat hangt onder andere af van de plaatsing, de omgeving, concurrerende lichtbronnen, het onderhoud en de staat van de lamp.

Hoe werkt UV-A in een insectenvanger?

Veel vliegende insecten reageren op ultraviolet en violet licht. Een insectenvanger gebruikt dit licht om insecten naar het apparaat te leiden. De lamp doodt de insecten niet door middel van UV-straling; het opvangen gebeurt in het apparaat zelf.

De praktische werking wordt niet alleen bepaald door het wattage van de lamp. Ook deze factoren spelen een rol:

• de spectrale eigenschappen van de lamp;
• de afstand waarover het licht zichtbaar is voor insecten;
• daglicht en andere concurrerende lichtbronnen;
• de plaats en hoogte van de insectenvanger;
• vervuiling van lamp, rooster en reflecterende delen;
• de leeftijd en het aantal branduren van de lamp;
• het ontwerp en de technische staat van het apparaat.

Een lamp met een hoger wattage is daarom niet automatisch een betere vervanger. Het armatuur en voorschakelapparaat moeten voor het betreffende lamptype zijn ontworpen.

UV-A, UV-B en UV-C: wat is het verschil?

Type	Golflengtegebied	Voorbeelden van toepassingen
UV-A	315-400 nm	Insectenvangers, blacklight en specifieke technische toepassingen
UV-B	280-315 nm	Specialistische medische, dierverzorgings- en technische toepassingen
UV-C	100-280 nm	Behandeling van water, lucht en oppervlakken in daarvoor ontworpen systemen

Een UV-A insectenlamp is niet uitwisselbaar met een UV-C lamp. Verschillende UV-lampen kunnen dezelfde lampvorm, fitting, lengte en hetzelfde wattage hebben, maar een volledig andere spectrale werking en toepassing.

Hoe kiest u de juiste UV-A lamp?

De veiligste manier om een vervangingslamp te kiezen is door de gegevens op de bestaande lamp één voor één te vergelijken. Ga er niet vanuit dat een lamp passend is omdat de vorm of lengte ongeveer overeenkomt.

1. Controleer de volledige typeaanduiding. Voorbeelden zijn Actinic BL TL 8W/10, PL-S 11W/10/2P en FC22W/BL368.
2. Controleer het vermogen. Vervang een lamp alleen door het vermogen waarvoor het armatuur en voorschakelapparaat zijn ontworpen.
3. Controleer de lampvorm. Maak onderscheid tussen T5, T8, PL-S, PL-L, E27 en cirkelvormige lampen.
4. Controleer de fitting. In dit assortiment komen onder andere G5, G13, G23, 2G7, 2G11, E27 en G10q voor.
5. Controleer het aantal pinnen. Een 2-pins PL-S-lamp is niet hetzelfde als een 4-pins uitvoering.
6. Controleer de diameter. T5-buizen hebben een diameter van ongeveer 16 mm; T8-buizen zijn met ongeveer 26 mm duidelijk dikker.
7. Meet de lengte. Controleer of de opgegeven maat exclusief of inclusief de metalen contactpinnen is.
8. Controleer de spectrale aanduiding. Vergelijk codes zoals /10, /78, Actinic BL en BL368 met de oude lamp.
9. Controleer fabrikantcode of EAN. Dit helpt om uiterlijk vergelijkbare uitvoeringen van elkaar te onderscheiden.
10. Controleer het voorschakelapparaat. De elektrische eigenschappen van lamp en armatuur moeten op elkaar zijn afgestemd.

Wat betekenen /10, /78, Actinic en BL368?

Op UV-A lampen staan naast het wattage vaak aanduidingen zoals /10, /78, Actinic BL of BL368. Deze codes beschrijven de lampuitvoering of het spectrale karakter en zijn niet hetzelfde als het vermogen of de fitting.

• Actinic BL wordt gebruikt voor UV-A lampen die onder andere zijn ontwikkeld voor het aantrekken van insecten.
• BL368 verwijst naar een blacklight-uitvoering die is geoptimaliseerd rond het voor insectenvangers relevante UV-A gebied.
• /10 en /78 zijn fabrikantgebonden uitvoerings- of lichtkleurcodes. Behandel deze niet automatisch als onderling gelijkwaardig.
• BL en BLB zijn niet altijd hetzelfde. Bij een BLB-lamp kan donker filterglas een groot deel van het zichtbare licht tegenhouden, terwijl een insectenlamp vaak juist een blauw-violette zichtbare uitstraling heeft.

De precieze betekenis en spectrale verdeling kunnen per fabrikant en serie verschillen. Gebruik daarom bij vervanging bij voorkeur dezelfde volledige typeaanduiding als op de bestaande lamp.

Overzicht van UV-A lampvormen en fittingen

Lampvorm	Fitting	Kenmerk
T5/TL Mini	G5	Slanke rechte buis, diameter circa 16 mm
T8/TL-D	G13	Rechte buis, diameter circa 26 mm
PL-S	G23 of 2G7	Compacte U-vormige lamp met aansluiting aan één zijde
PL-L	2G11	Langwerpige compacte lamp met vier pinnen
Compact E27	E27	Lamp met standaard schroeffitting voor een passend UV-A armatuur
Cirkelvormig	G10q	Ronde buis met vierpolige aansluiting

T5 UV-A buizen met G5 fitting

T5 UV-A buizen zijn slanke rechte lampen met een diameter van ongeveer 16 mm. Aan beide uiteinden zit een G5 lampvoet. Deze compacte buizen worden veel gebruikt in kleinere insectenvangers.

De lengte hangt niet altijd rechtstreeks samen met het wattage. Zo bestaan er in dit assortiment een 6W- en 11W-lamp met dezelfde glaslengte van 21,2 cm. Ook de 8W- en 15W-uitvoering komen voor met een glaslengte van 28,8 cm. Deze lampen zijn vanwege hun verschillende elektrische eigenschappen niet automatisch uitwisselbaar.

Uitvoering	Merk	Fitting	Glaslengte	Product
T5 4W/10	SPL	G5	13,6 cm excl. pinnen	Bekijk de SPL T5 4W/10
T5 6W/10	SPL	G5	21,2 cm excl. pinnen	Bekijk de SPL T5 6W/10
Actinic BL TL 6W/10	Philips	G5	21,2 cm excl. pinnen	Bekijk de Philips Actinic BL TL 6W/10
Actinic BL TL 11W/10	Philips	G5	21,2 cm excl. pinnen	Bekijk de Philips Actinic BL TL 11W/10
T5 8W/10	SPL	G5	28,8 cm excl. pinnen	Bekijk de SPL T5 8W/10
Actinic BL TL 8W/10	Philips	G5	28,8 cm excl. pinnen	Bekijk de Philips Actinic BL TL 8W/10
Actinic BL TL Mini 15W/10	Philips	G5	28,8 cm excl. pinnen	Bekijk de Philips Actinic BL TL Mini 15W/10

T8 UV-A buizen met G13 fitting

T8 UV-A buizen hebben een diameter van ongeveer 26 mm en een G13 lampvoet aan beide uiteinden. Ze worden toegepast in grotere insectenvangers en andere armaturen die voor dit type blacklightbuis zijn ontworpen.

Ook binnen deze groep is dezelfde lengte geen bewijs dat lampen uitwisselbaar zijn. De SPL 18W- en korte 36W-uitvoering hebben beide een glaslengte van ongeveer 59 cm, maar verschillen sterk in vermogen en elektrische eigenschappen.

Uitvoering	Merk	Fitting	Glaslengte	Product
T8 10W	SPL	G13	33 cm excl. pinnen	Bekijk de SPL T8 10W
T8 15W/10	SPL	G13	43,7 cm excl. pinnen	Bekijk de SPL T8 15W/10
Actinic BL TL-D 15W/10	Philips	G13	43,7 cm excl. pinnen	Bekijk de Philips Actinic BL TL-D 15W/10
T8 18W/10	SPL	G13	Circa 59 cm excl. pinnen	Bekijk de SPL T8 18W/10
Actinic BL TL-D 18W/10	Philips	G13	Circa 59 cm excl. pinnen	Bekijk de Philips Actinic BL TL-D 18W/10
T8 36W, korte uitvoering	SPL	G13	Circa 59 cm excl. pinnen	Bekijk de SPL T8 36W korte uitvoering

PL-S UV-A lampen met G23 of 2G7

PL-S lampen zijn compacte U-vormige fluorescentielampen met de aansluiting aan één zijde. Binnen deze groep is het aantal pinnen bijzonder belangrijk.

De G23-uitvoeringen in dit overzicht hebben twee pinnen. De 2G7-uitvoering heeft vier pinnen. Lampen met hetzelfde wattage kunnen daardoor mechanisch en elektrisch verschillen.

Uitvoering	Merk	Fitting	Lengte	Product
PL-S 9W/10/2P Actinic BL	Philips	G23, 2-pins	16,7 cm	Bekijk de Philips PL-S 9W/10/2P
2G7 9W/78	Bailey	2G7, 4-pins	16,8 cm	Bekijk de Bailey 2G7 9W/78
PL-S 11W/10/2P Actinic BL	SPL	G23, 2-pins	Circa 23,4 cm	Bekijk de SPL PL-S 11W/10/2P
Actinic BL PL-S 11W/10/2P	Philips	G23, 2-pins	Circa 23,6 cm	Bekijk de Philips PL-S 11W/10/2P

PL-L UV-A lampen met 2G11 fitting

PL-L UV-A lampen hebben een langwerpige, dubbelgevouwen buis en een 2G11 lampvoet met vier pinnen. Ze combineren een relatief groot lichtgevend oppervlak met een compactere vorm dan een rechte TL-buis.

Deze UV-A uitvoeringen mogen niet worden verward met gewone PL-L lampen voor algemene verlichting. Een lamp kan dezelfde 2G11 fitting en hetzelfde wattage hebben, terwijl de fosforlaag en spectrale eigenschappen volledig anders zijn.

Uitvoering	Fitting	Lengte	Product
Philips PL-L 18W/10/4P Actinic	2G11, 4-pins	Circa 22,6 cm	Bekijk de Philips PL-L 18W/10/4P
Philips PL-L 36W/10/4P Actinic	2G11, 4-pins	Circa 41,4 cm	Bekijk de Philips PL-L 36W/10/4P

UV-A lampen met E27 fitting

Compacte UV-A lampen met een E27 schroeffitting worden gebruikt in daarvoor ontworpen insectenvangers en speciale blacklightarmaturen. Dat de fitting hetzelfde is als bij veel gewone lichtbronnen betekent niet dat ieder E27-armatuur geschikt is.

Controleer naast het vermogen ook de maximale lampafmetingen, warmtehuishouding en het type voorschakeltechniek. Compacte fluorescentielampen kunnen elektronica in de lampvoet bevatten en zijn niet automatisch dimbaar.

Uitvoering	Merk	Fitting	Lengte	Product
Blacklight UV-A 13W	SPL	E27	Circa 14,9 cm	Bekijk de SPL E27 13W
MiniLynx BL368 20W	Sylvania	E27	Circa 16,8 cm	Bekijk de Sylvania MiniLynx 20W BL368

Cirkelvormige UV-A lamp met G10q fitting

Een cirkelvormige UV-A buis verdeelt het licht rondom een groter oppervlak. De Sylvania FC22W/BL368 heeft een G10q lampvoet met vier contacten. Controleer de buitendiameter, positie van de fitting en elektrische eigenschappen voordat u deze lamp vervangt.

Uitvoering	Fitting	Vorm	Product
Sylvania FC22W/BL368 22W	G10q	Cirkelvormige fluorescentiebuis	Bekijk de Sylvania FC22W/BL368

Een UV-A/UV-B lamp is een aparte productgroep

De Osram Ultra Vitalux 300W E27 produceert zowel UV-A als UV-B en is geen gewone UV-A insectenlamp. Deze lamp hoort daarom niet thuis in de bovenstaande vervangingstabellen. De toepassing, gebruiksafstand, blootstellingsduur, warmteontwikkeling en veiligheidsvoorschriften verschillen wezenlijk.

Bekijk de Osram Ultra Vitalux 300W E27 en raadpleeg vóór gebruik de instructies voor het exacte apparaat en de beoogde toepassing.

Wanneer moet een UV-A insectenlamp worden vervangen?

Een UV-A lamp kan nog zichtbaar branden terwijl de UV-A opbrengst al is afgenomen. Alleen kijken of de lamp nog licht geeft, is daarom onvoldoende om de resterende werking in een insectenvanger te beoordelen.

De geschikte vervangingsperiode hangt af van het exacte lamptype, het aantal branduren, het aantal schakelingen, de bedrijfstemperatuur en het onderhoudsadvies van de fabrikant van de insectenvanger. Volg daarom in de eerste plaats het onderhoudsschema van het apparaat.

• Noteer de datum waarop de lamp is geplaatst.
• Houd waar mogelijk het aantal branduren bij.
• Wacht niet uitsluitend tot de lamp volledig defect raakt.
• Reinig reflecterende delen en beschermroosters volgens de instructies van de fabrikant.
• Vervang lijmplaten of reinig het opvangsysteem op het voorgeschreven moment.
• Vervang alle lampen tegelijk wanneer het apparaat meerdere identieke lampen met dezelfde branduren gebruikt.

Een algemene levensduuraanduiding in branduren beschrijft niet automatisch hoe lang de lamp in iedere insectenvanger voldoende aantrekkende UV-A straling blijft leveren. Raadpleeg daarvoor het advies van de fabrikant van de lamp en het apparaat.

Waarom neemt de UV-A opbrengst af?

Fluorescentielampen verouderen tijdens het gebruik. De fosforlaag, elektroden en andere onderdelen veranderen geleidelijk, waardoor de licht- en UV-opbrengst kunnen afnemen. Ook stof, vet en vervuiling op de lamp of in het armatuur verminderen de hoeveelheid straling die de omgeving bereikt.

Een lamp die schoon is en zichtbaar brandt, levert daarom niet noodzakelijk dezelfde UV-A opbrengst als toen hij nieuw was.

Veilig vervangen en afvoeren

Schakel het apparaat volledig uit en maak het spanningsloos voordat u een UV-A lamp vervangt. Wacht indien nodig tot de lamp en het armatuur zijn afgekoeld.

1. Lees vooraf de instructies van de fabrikant van de insectenvanger.
2. Maak het apparaat spanningsloos.
3. Laat de lamp afkoelen voordat u deze aanraakt.
4. Verwijder beschermroosters of kappen volgens de handleiding.
5. Forceer of verdraai de glazen buis niet.
6. Vergelijk de oude en nieuwe lamp nogmaals op type, vermogen, fitting en lengte.
7. Plaats de lamp zonder onnodige druk op het glas of de lampvoet.
8. Monteer alle beschermende onderdelen voordat u het apparaat weer inschakelt.

De fluorescentielampen op deze pagina horen niet bij het restafval. Lever ze onbeschadigd in via een inzamelpunt voor afgedankte lampen. Volg bij een gebroken lamp de lokale aanwijzingen voor het veilig opruimen van kwikhoudende lampen.

Veelgestelde vragen over UV-A insectenlampen

Kan ik een UV-A lamp vervangen door een lamp met een hoger wattage?

Niet zonder uitdrukkelijke toestemming van de fabrikant van het apparaat. Het voorschakelapparaat, de bedrading, warmtehuishouding en afmetingen zijn afgestemd op een bepaald lamptype.

Is een UV-A lamp hetzelfde als een blacklight?

Blacklight is een verzamelnaam voor lampen die voornamelijk UV-A en vaak ook zichtbaar violet of blauw licht produceren. Niet iedere UV-A lamp heeft echter precies dezelfde spectrale verdeling of hetzelfde filterglas.

Is een UV-A insectenlamp hetzelfde als een UV-C lamp?

Nee. Een UV-A insectenlamp is bedoeld om insecten aan te trekken. Een UV-C lamp wordt gebruikt in speciaal ontworpen systemen voor onder andere water- of luchtbehandeling. De lampen zijn niet uitwisselbaar, ook niet wanneer vorm en fitting overeenkomen.

Doodt UV-A de insecten in een vliegenlamp?

De UV-A lamp trekt insecten naar het apparaat. Het opvangen gebeurt vervolgens met bijvoorbeeld een lijmplaat of elektrisch rooster, afhankelijk van het ontwerp van de insectenvanger.

Waarom geeft mijn UV-A lamp zichtbaar blauw of violet licht?

Naast onzichtbare UV-A straling kan de lamp ook zichtbaar violet of blauw licht produceren. De precieze kleur hangt af van de fosforlaag en het gebruikte lampglas.

Kan ik een /10 lamp vervangen door een /78 lamp?

Niet uitsluitend op basis van het wattage en de fitting. /10 en /78 zijn verschillende uitvoeringscodes. Controleer de volledige typeaanduiding en vraag bij twijfel de fabrikant van het apparaat welke lamp is voorgeschreven.

Wat is het verschil tussen T5 en T8?

Een T5-buis heeft een diameter van ongeveer 16 mm en gebruikt doorgaans een G5 fitting. Een T8-buis heeft een diameter van ongeveer 26 mm en gebruikt doorgaans een G13 fitting. De buizen verschillen zowel mechanisch als elektrisch.

Wat is het verschil tussen G5 en G13?

G5 en G13 verwijzen naar verschillende lampvoeten en pinafstanden. G5 wordt gebruikt bij slanke T5-buizen en G13 bij dikkere T8-buizen. Ze passen niet in dezelfde lamphouders.

Wat is het verschil tussen G23 en 2G7?

De G23-uitvoeringen in dit assortiment hebben twee pinnen. Een 2G7 lampvoet heeft vier pinnen. De lampen kunnen qua vorm, wattage en lengte op elkaar lijken, maar zijn niet mechanisch of elektrisch uitwisselbaar.

Kan ik een gewone TL-buis met hetzelfde wattage gebruiken?

Nee, niet wanneer het apparaat een UV-A insectenlamp voorschrijft. Een gewone verlichtingsbuis heeft een andere fosforlaag en spectrale werking en vervult daardoor niet dezelfde functie.

Waarom zijn een 6W- en 11W-lamp soms even lang?

De mechanische lengte bepaalt niet zelfstandig de elektrische eigenschappen. In het T5-assortiment bestaan verschillende vermogens met dezelfde glaslengte en fitting. Controleer daarom altijd het wattage en de volledige typeaanduiding.

Kan ik de korte 36W T8 vervangen door een 18W T8 van 59 cm?

Nee, niet zonder uitdrukkelijke bevestiging van de fabrikant van het apparaat. De lampen hebben ongeveer dezelfde lengte en dezelfde G13 fitting, maar verschillen in vermogen en elektrische eigenschappen.

Hoe meet ik een rechte UV-A buis?

Controleer eerst hoe de fabrikant de maat opgeeft. Bij rechte lampen wordt vaak onderscheid gemaakt tussen de lengte van het glazen lamplichaam en de totale lengte inclusief contactpinnen.

Hoe weet ik of mijn UV-A lamp nog voldoende werkt?

Dat is niet betrouwbaar vast te stellen aan de zichtbare helderheid alleen. Volg het vervangingsinterval van de fabrikant van de insectenvanger en houd de plaatsingsdatum en branduren bij.

Kan ik een Philips UV-A lamp vervangen door een ander merk?

Alleen wanneer de vervangingslamp mechanisch, elektrisch en spectraal geschikt is voor het apparaat. Vergelijk niet alleen fitting en wattage, maar ook lengte, diameter, uitvoeringscode en de voorschriften van de fabrikant.

Mag een oude UV-A fluorescentielamp bij het restafval?

Nee. Lever de lamp onbeschadigd in via een geschikt inzamelpunt voor afgedankte lampen.

Is de Osram Ultra Vitalux 300W een insectenlamp?

Nee. Dit is een specialistische UV-A/UV-B lamp met een andere toepassing en andere gebruiks- en veiligheidsvoorwaarden. Gebruik deze lamp niet als vervanger voor een gewone UV-A insectenlamp.