OSRAM HLX halogeenlampen: uitleg, toepassingen en productoverzicht

OSRAM HLX-lampen zijn professionele laagspanningshalogeenlampen voor medische, wetenschappelijke, optische en industriële apparatuur. Ze worden onder andere toegepast in microscopen, laboratoriumapparatuur, glasvezelverlichting, projectoren, UV-uithardingssystemen en chirurgische of tandheelkundige armaturen.

Binnen de HLX-serie bestaan veel verschillende uitvoeringen. Deze kunnen verschillen in spanning, vermogen, fitting, afmetingen, lichtopbrengst, brandpositie, levensduur en eventuele ANSI- of LIF-code. Lampen die uiterlijk sterk op elkaar lijken, zijn daarom niet automatisch onderling uitwisselbaar.

Op deze pagina leggen we uit wat OSRAM HLX en XENOPHOT betekenen, waarop u bij vervanging moet letten en welke uitvoeringen in ons assortiment beschikbaar zijn.

Wat zijn OSRAM HLX-lampen?

HLX-lampen behoren tot de professionele halogeenlampen van OSRAM. Veel uitvoeringen worden ook aangeduid met de serienaam XENOPHOT. Bij deze lampen wordt xenon gebruikt als vulgas.

Volgens OSRAM biedt de HLX-technologie bij hetzelfde opgenomen vermogen ongeveer 10% meer lichtopbrengst dan een vergelijkbare standaard halogeenlamp. De exacte lichtopbrengst, kleurtemperatuur en levensduur verschillen per uitvoering.

Kenmerken van de HLX-serie

• Nauwkeurig gepositioneerde gloeidraad
• Direct volledige lichtopbrengst na inschakelen
• Vrijwel constante lichtstroom gedurende de levensduur
• Zeer goede kleurweergave
• Dimbaar met geschikte apparatuur
• Verkrijgbaar als steeklamp en als reflectorlamp
• Ontwikkeld voor professionele en technische toepassingen

Waarvoor worden HLX-lampen gebruikt?

OSRAM noemt voor de HLX-serie onder andere de volgende toepassingsgebieden:

• Microscopen
• Laboratorium- en analyseapparatuur
• Medische verlichting
• Chirurgische verlichting
• Tandheelkundige verlichting
• UV-uithardingsapparatuur
• Glasvezelverlichting en fiber illumination
• Projectoren en optische apparatuur
• Industriële en technische apparatuur

Niet iedere HLX-lamp is geschikt voor iedere toepassing. Raadpleeg daarom altijd de documentatie van het apparaat en controleer het exacte typenummer van de bestaande lamp.

Natuurgetrouwe kleurweergave

Veel HLX-lampen hebben een kleurweergave-index van Ra 100. Hierdoor worden kleuren zeer natuurgetrouw weergegeven. Dat is belangrijk bij toepassingen waarbij details, materialen of kleurverschillen nauwkeurig zichtbaar moeten zijn.

De kleurtemperatuur verschilt per uitvoering. Binnen het assortiment komen onder andere kleurtemperaturen voor van ongeveer 3100 tot 3550 kelvin. Een hoger aantal kelvin geeft binnen deze serie doorgaans een iets witter licht.

Steeklampen en reflectorlampen

HLX-steeklampen zonder reflector

Een groot deel van de HLX-serie bestaat uit compacte halogeensteeklampen zonder geïntegreerde reflector. Deze lampen worden in een optisch systeem of armatuur geplaatst dat zelf voor de lichtverdeling zorgt.

Veelvoorkomende lampvoeten bij deze uitvoeringen zijn:

• G4
• G6.35
• GY6.35
• PG22

HLX-lampen met geïntegreerde reflector

Andere uitvoeringen zijn voorzien van een geïntegreerde reflector. Hierbij zijn de gloeidraad en reflector nauwkeurig ten opzichte van elkaar gepositioneerd. Dit is van belang voor de brandpuntsafstand en de uiteindelijke lichtbundel.

Veelvoorkomende lampvoeten bij reflectorlampen zijn:

• GZ6.35
• GX5.3

Bij verschillende reflectorlampen schrijft OSRAM geforceerde koeling voor. Deze lampen mogen daarom uitsluitend worden gebruikt in apparatuur die over de vereiste ventilatie of luchtstroom beschikt.

Waar moet u op letten bij het vervangen van een HLX-lamp?

Selecteer een vervangende lamp niet uitsluitend op basis van het wattage. Twee lampen met hetzelfde vermogen kunnen verschillen in spanning, fitting, afmetingen, brandpositie, lichtcentrum, reflector en levensduur.

1. Het exacte OSRAM-typenummer

Controleer eerst het nummer dat op de bestaande lamp staat, bijvoorbeeld 64250, 64610, 64623 of 64653. Het exacte typenummer is meestal het belangrijkste uitgangspunt.

2. De nominale spanning

Binnen de HLX-serie komen verschillende spanningen voor:

• 6 volt
• 12 volt
• 15 volt
• 24 volt
• 36 volt

Gebruik nooit een lamp met een andere nominale spanning dan door de fabrikant van het apparaat wordt voorgeschreven.

3. Het vermogen

Het vermogen moet passen bij de voeding, bedrading, fitting, koeling en elektrische belasting van het apparaat. Binnen deze serie komen onder andere uitvoeringen voor van 20, 50, 75, 100, 150, 250 en 400 watt.

4. De fitting

Controleer de fitting nauwkeurig. Een G6.35-lamp is bijvoorbeeld niet automatisch uitwisselbaar met een GY6.35-, GZ6.35-, GX5.3-, G4- of PG22-lamp.

5. De ANSI- en LIF-code

Veel professionele lampen hebben naast het OSRAM-typenummer ook een gestandaardiseerde ANSI- of LIF-code. Voorbeelden zijn:

• BRL
• ESB
• EVA
• EFP
• EFN
• EFR
• FCS
• FDV
• ELC
• EHJ
• EVC
• EVD

Wanneer op de oude lamp of in de handleiding een ANSI- of LIF-code wordt vermeld, moet deze code bij de vergelijking worden betrokken.

6. Afmetingen en lichtcentrumlengte

Naast de totale lengte en diameter kan ook de lichtcentrumlengte belangrijk zijn. Deze maat wordt vaak aangeduid als LCL, een afkorting van Light Center Length.

De LCL geeft aan waar het lichtgevende deel van de lamp zich ten opzichte van de lampvoet bevindt. Bij microscopen, projectoren en andere optische systemen kan een kleine afwijking al invloed hebben op de lichtverdeling.

7. De toegestane brandpositie

Niet iedere HLX-lamp mag in iedere positie worden gebruikt. In de OSRAM-datasheets komen onder andere de volgende aanduidingen voor:

• Any: gebruik in verschillende posities toegestaan
• s90
• s135
• p90/p15

De toegestane brandpositie heeft invloed op de warmteverdeling, prestaties en levensduur van de lamp.

8. Koeling

Voor verschillende reflectorlampen is geforceerde koeling vereist. Controleer of het apparaat over de voorgeschreven ventilator of luchtstroom beschikt. Gebruik een dergelijke lamp niet in een armatuur zonder de vereiste koeling.

Overzicht van OSRAM HLX-lampen

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste verschillen tussen de HLX-lampen in ons assortiment. Klik op het typenummer om de betreffende productpagina te bekijken.

Raadpleeg voor volledige technische gegevens altijd de officiële OSRAM-datasheet die bij het product is geplaatst.

Let op: een hogere lichtopbrengst of langere levensduur betekent niet automatisch dat een lamp geschikt is als vervanging. Spanning, fitting, afmetingen, gloeidraadpositie, brandpositie en eventuele ANSI- of LIF-code moeten eveneens overeenkomen.

Waarom verschillen de levensduren?

De nominale levensduur verschilt sterk per HLX-lamp. Sommige uitvoeringen zijn ontworpen voor een hoge lichtopbrengst en hebben een nominale levensduur van ongeveer 50 uur. Andere uitvoeringen leveren minder licht bij hetzelfde vermogen, maar hebben een langere levensduur.

Voorbeelden uit het assortiment:

• 64610 HLX: 50 uur
• 64611 HLX: 100 uur
• 64641 HLX: 200 uur
• 64642 HLX: 300 uur
• 64629 HLX: 600 uur
• 64623 HLX: 1500 uur

De levensduur is één van de technische eigenschappen en mag niet afzonderlijk worden gebruikt om een vervangende lamp te selecteren.

Veilig gebruik van OSRAM HLX-lampen

HLX-halogeenlampen bereiken tijdens gebruik een zeer hoge temperatuur. Gebruik ze uitsluitend in armaturen of apparaten die speciaal voor het betreffende lamptype zijn ontworpen.

Volgens de veiligheidsinformatie van OSRAM moeten geschikte voorzieningen aanwezig zijn om:

• te voorkomen dat glasscherven bij lampbreuk kunnen ontsnappen;
• UV-straling af te schermen;
• contact met hete lampdelen te voorkomen;
• voldoende ventilatie of geforceerde koeling te bieden.

Schakel de apparatuur uit, maak deze volledig spanningsloos en laat de lamp afkoelen voordat deze wordt vervangen.

Raak het kwartsglas bij voorkeur niet met blote vingers aan. Vet en vuil kunnen op het hete glas inbranden. Gebruik een schone doek of geschikte handschoenen bij het plaatsen van de lamp.

Veelgestelde vragen over OSRAM HLX-lampen

Zijn OSRAM HLX-lampen dimbaar?

Volgens de OSRAM-productinformatie zijn de HLX-lampen dimbaar. De voeding, transformator, dimmer en apparatuur moeten wel geschikt zijn voor het vermogen en het betreffende lamptype.

Kan ik een HLX-lamp vervangen door een lamp met hetzelfde wattage?

Niet zonder verdere controle. Ook de spanning, fitting, afmetingen, lichtcentrumlengte, brandpositie, koeling en eventuele ANSI- of LIF-code moeten overeenkomen.

Wat is het verschil tussen de 64610 en 64611?

Beide lampen werken op 12 volt, hebben een vermogen van 50 watt en een G6.35-fitting. De 64610 levert 1600 lumen en heeft een nominale levensduur van 50 uur. De 64611 levert 1350 lumen en heeft een nominale levensduur van 100 uur.

Deze lampen hebben daardoor verschillende technische eigenschappen en mogen niet zonder controle als onderling uitwisselbaar worden beschouwd.

Wat betekent Ra 100?

Ra 100 staat voor een zeer natuurgetrouwe kleurweergave. Dit is vooral relevant bij medische, wetenschappelijke, optische en inspectietoepassingen.

Kan ik een 12V-lamp vervangen door een 24V-lamp?

Nee. De nominale spanning moet overeenkomen met de voeding en de specificaties van het apparaat. Een lamp met een afwijkende spanning kan onvoldoende functioneren of direct beschadigd raken.

Waarom heeft een reflectorlamp soms geforceerde koeling nodig?

Reflectorlampen met een hoog vermogen ontwikkelen veel warmte in een compacte behuizing. Geforceerde luchtkoeling helpt de lamp en omliggende onderdelen binnen de toegestane temperatuur te houden.

Wat is de belangrijkste code bij vervanging?

Gebruik bij voorkeur het exacte OSRAM-typenummer dat op de bestaande lamp of in de handleiding staat. Controleer daarnaast de spanning, het vermogen, de fitting en de eventuele ANSI- en LIF-code.

De juiste OSRAM HLX-lamp selecteren

Controleer vóór het bestellen altijd de volgende gegevens:

1. Het exacte OSRAM-typenummer
2. De nominale spanning
3. Het vermogen
4. De fitting
5. De ANSI- of LIF-code
6. De afmetingen
7. De lichtcentrumlengte
8. De toegestane brandpositie
9. Eventuele eisen voor geforceerde koeling

Bij de producten op onze website is de officiële OSRAM-datasheet toegevoegd. Hierin staan de volledige technische gegevens, afmetingen, brandpositie, levensduur en veiligheidsvoorschriften van de betreffende lamp.

Belangrijk: een vergelijkbaar uiterlijk, dezelfde fitting of hetzelfde vermogen is op zichzelf onvoldoende om vast te stellen dat twee HLX-lampen onderling uitwisselbaar zijn.